Logo Academic Spectrum

Til tanlash

UZ EN RU
Ro'yxatdan o'tish Kirish
Research Article / Ilmiy maqola
English

PROFESSIONAL DEFORMATION AND ITS CAUSES

4-Son (2026-yil, Aprel)
49 53
9 Ko'rishlar
Nashr etildi: Apr 01, 2026

Annotatsiya va maqola mazmuni

Anotatsiya (UZ):

Annotatsiya: mazkur maqolada kasbiy deformatsiya tushunchasi, uning shakllanish mexanizmlari hamda psixologik, ijtimoiy va tashkiliy sabablari ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Kasbiy deformatsiya shaxsning uzoq muddat bir xil kasbiy faoliyat bilan shug‘ullanishi natijasida uning xulq-atvori, dunyoqarashi va shaxsiy sifatlarida yuzaga keladigan salbiy o‘zgarishlar sifatida talqin etiladi. Tadqiqot davomida kasbiy deformatsiyaning asosiy turlari, namoyon bo‘lish shakllari va ularning shaxs hamda mehnat samaradorligiga ta’siri yoritiladi. Maqola kasbiy deformatsiyani oldini olish va kamaytirish bo‘yicha ilmiy asoslangan xulosalar bilan yakunlanadi.
Kalit so'z (UZ): Kalit so‘zlar: o‘qituvchi, kasbiy deformatsiya, stress, pedagog, psixologik o‘zgarish, faoliyat, omillar, stereotiplar, yuklama.

Аннотация (RUS):

Аннотация: в данной статье с научной точки зрения анализируется понятие профессиональной деформации, механизмы её формирования, а также психологические, социальные и организационные причины её возникновения. Профессиональная деформация трактуется как негативные изменения в поведении, мировоззрении и личностных качествах человека, возникающие в результате длительного занятия одной и той же профессиональной деятельностью. В ходе исследования освещаются основные виды и формы проявления профессиональной деформации, а также её влияние на личность и производительность труда. Статья завершается научно обоснованными выводами и рекомендациями по профилактике и снижению уровня профессиональной деформации.
Ключевые слова (RUS): Ключевые слова: учитель, профессиональная деформация, стресс, педагог, психологическое изменение, деятельность, профилактика, факторы, стереотипы, нагрузка.

Abstract (EN):

Annotation: this article provides a scientific analysis of the concept of professional deformation, the mechanisms of its formation, as well as its psychological, social, and organizational causes. Professional burnout is interpreted as the negative changes that arise in an individual's behavior, worldview, and personal qualities as a result of long-term engagement in a single professional activity. The study illuminates the main types of professional burnout, their manifestations, and their impact on both the individual and work productivity. The article concludes with scientifically-based recommendations for preventing and mitigating professional deformation.
Keywords (EN): Keywords: teacher, professional burnout, stress, pedagogue, psychological change, activity, prevention, factors, stereotypes, workload.

Adabiyotlar

01

1. O‘zbekiston Respublikasining Prezidentining 2022 yil 28 yanvardagi PF 60 -son Farmoni 2022-2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida.

02

2. Abdusamiyev Dilmurod Abdunabi o‘g‘li “O‘qituvchi faoliyatida yuzaga keladigan kasbiy deformatsiyani oldini olishning pedagogic imkoniyatlari”. Pedagogika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) diss.Avtoref. – Namangan 2023

03

3. Tursunov, A. (2020). Pedagogik faoliyatda kasbiy deformatsiyalar va ularning oldini olish. – Ta’lim va innovatsiyalar, №7, 14–17-betlar

04

4. Olimov, T. H. (2016). Formation of self-awareness in youth. Social and humanitarian sciences in the educational system.-Tashkent, 4.

05

5. Olimov, T. (2020). BO‘LAJAK OLIY MA’LUMOTLI MUTAXASISLARDA FUQAROLIK MADANIYATINI SHAKLLANTIRISHNING AYRIM YO‘NALISHLARI. FAN, TA'LIM VA AMALIYOTNING INTEGRASIYASI, 20-27.

BOSHQA TILLARDA

UZ

KASBIY DEFORMATSIYA VA UNING SABABLARI

RU

ПРОФЕССИОНАЛЬНАЯ ДЕФОРМАЦИЯ И ЕЁ ПРИЧИНЫ

Mualliflar

A.M.S
ALIMARDON MAMATOV SOTVOLDI O'G'LI

Osiyo xalqaro universiteti pedagogika mutaxasisligi boʻyicha I bosqich magistri.

Z.S.Z
ZOXID SHOMUROTOV ZOKIROVICH

Dotsent, O‘R Harbiy xavfsizlik va mudofaa universiteti katta o‘qituvchisi

Iqtibos olish

MAMATOV, A. & SHOMUROTOV, Z. (2026). PROFESSIONAL DEFORMATION AND ITS CAUSES. ACADEMIC SPECTRUM, 4-Son (2026-yil, Aprel), 49-53.