Logo Academic Spectrum

Til tanlash

UZ EN RU
Ro'yxatdan o'tish Kirish
Research Article / Ilmiy maqola
O'zbekcha

YOZUVNING VUJUGA KELISHI VA TILSHUNOSLIKDAGI AHAMIYATI

2-Son (2026-yil, Fevral)
219 221
8 Ko'rishlar
Nashr etildi: Fev 20, 2026

Annotatsiya va maqola mazmuni

Anotatsiya (UZ):

Mazkur maqolada yozuvning vujudga kelishi va uning tilshunoslikdagi ahamiyati yoritiladi. Yozuv insoniyat tafakkuri va ijtimoiy taraqqiyotining muhim mahsuli bo‘lib, og‘zaki nutqni mustahkamlash hamda til birliklarini saqlash va avlodlarga yetkazishda muhim vosita hisoblanadi. Tadqiqotda yozuvning piktografik shakllardan alifbo tizimigacha bo‘lgan rivojlanish bosqichlari qisqacha tahlil qilinadi. Shuningdek, yozuvning adabiy til me’yorlari, imlo va tilshunoslik bo‘limlari rivojiga ta’siri ko‘rsatib beriladi. Maqola umumiy va o‘zbek tilshunosligiga oid manbalar asosida tayyorlandi.
Kalit so'z (UZ): yozuv, yozma nutq, tilshunoslik, til taraqqiyoti, yozuv tizimi

Аннотация (RUS):

В дaннoй cтaтьe paccмaтpивaeтcя вoзниkнoвeниe пиcьмeннocти и eё знaчeниe в лингвиcтиke. Пиcьмeннocть являeтcя вaжным пpoдykтoм чeлoвeчeckoгo пoзнaния и coциaльнoгo paзвития, cлyжa cpeдcтвoм зakpeплeния ycтнoй peчи, a тakжe coxpaнeния языkoвыx eдиниц и пepeдaчи иx бyдyщим пokoлeниям. В иccлeдoвaнии kpaтko aнaлизиpyютcя этaпы paзвития пиcьмeннocти — oт пиkтoгpaфичeckиx фopм дo aлфaвитныx cиcтeм. Kpoмe тoгo, пoдчёpkивaeтcя влияниe пиcьмeннocти нa фopмиpoвaниe нopм литepaтypнoгo языka, opфoгpaфии и paзвитиe лингвиcтичeckиx oтpacлeй. Cтaтья ocнoвaнa нa иcтoчниkax пo oбщeмy и yзбekckoмy языkoзнaнию.
Ключевые слова (RUS): пиcьмeннocть, пиcьмeннaя peчь, лингвиcтиka, paзвитиe языka, cиcтeмa пиcьмa

Abstract (EN):

This article examines the emergence of writing and its significance in linguistics. Writing is an important product of human cognition and social development, serving as a means of reinforcing spoken language as well as preserving linguistic units and transmitting them to future generations. The study briefly analyzes the stages of writing development, from pictographic forms to alphabetic systems. In addition, the influence of writing on the formation of literary language norms, orthography, and the development of linguistic branches is highlighted. The article is based on sources related to general and Uzbek linguistics.
Keywords (EN): writing, written speech, linguistics, language development, writing system

Adabiyotlar

01

1. Xolmanova Z. Tilshunoslik nazariyasi. — Toshkent: Fan va texnologiya, 2020. 2. Sharipova O‘., Yo‘ldoshev I. Tilshunoslik asoslari. — Toshkent: O‘qituvchi, 2019. 3. Sayfullayeva R., Mengliyev B., Boqiyeva G. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. — Toshkent: Fan va texnologiya, 2018.

02

4. Hojiyev A. Tilshunoslik terminlarining izohli lug‘ati. — Toshkent: Fan, 2002.

03

5. Crystal D. The Cambridge Encyclopedia of Language. — Cambridge: Cambridge University Press, 2010.

04

6. Coulmas F. Writing Systems: An Introduction to Their Linguistic Analysis. — Cambridge: Cambridge University Press, 2003.

05

7. Gelb I. J. A Study of Writing. — Chicago: University of Chicago Press, 1963. 8. Karimov I. A. Yuksak ma’naviyat — yengilmas kuch. — Toshkent: Ma’naviyat, 2008. 9. Mirziyoyev Sh. M. Milliy taraqqiyot yo‘limizni qat’iyat bilan davom ettirib, yangi bosqichga ko‘taramiz. — Toshkent: O‘zbekiston, 2017.

06

10. Navoiy A. Mukammal asarlar to‘plami. — Toshkent: Fan, 1987. 11. Rahmatullayev Sh. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. — Toshkent: Universitet, 2006. 12. Yo‘ldoshev M. Nutq madaniyati va uslubiyat asoslari. — Toshkent: Fan va texnologiya, 2012.

07

13. Madvaliyev A. (tahr.). O‘zbek tilining izohli lug‘ati. 5 jildlik. — Toshkent: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2006–2008.

BOSHQA TILLARDA

Mualliflar

N.T.A
NARGIZA TO'RAQULOVA ALI QIZI

Buxoro davlat pedagogika instituti O‘zbek tili va adabiyoti yo‘nalishi talabasi

Iqtibos olish

TO'RAQULOVA, N. (2026). YOZUVNING VUJUGA KELISHI VA TILSHUNOSLIKDAGI AHAMIYATI. ACADEMIC SPECTRUM, 2-Son (2026-yil, Fevral), 219-221.